Sivas’ın el sanatları, ev içi üretimle çarşı atölyesini aynı kültür haritasında buluşturur. Halı ve kilim dokuma daha çok iplik, boya, motif ve ev emeğine; ağızlık, kalem, bıçak, gümüş ve kemik tarak ise küçük atölyedeki malzeme ustalığına dayanır. Her ürün günlük ihtiyaca cevap verirken zamanla şehrin tanınan hediyelik ve temsil nesnesine dönüşmüştür.
Sivas halısı ve dokuma dili
Sivas halılarında kullanılan motif, renk ve kompozisyon üretim merkezine ve döneme göre değişir. Yün hazırlığı, boyama, çözgü kurma ve ilmek atma uzun emek gerektirir. Motifleri yalnız “anlam sözlüğü” gibi okumak yanıltıcı olabilir; aynı şekil farklı aile veya bölgelerde başka ad ve anlam taşıyabilir. En güvenilir anlatı, dokuyucunun kendi bilgisi ve belgeli örneklerle kurulur.
Ahşap, gümüş ve kemik
Çubukçuluk olarak da anılan ağızlık ve kalem yapımında uygun ağaç seçilir, kurutulur, tornada biçimlendirilir ve yüzeyi süslenir. Günümüzde tütün kullanımını özendirmeden, zanaatin oyma ve ahşap biçimlendirme yönü kalem ve dekoratif nesneler üzerinden yaşatılabilir. Gümüşte tel, kakma ve kabartma; kemik tarakta ise kesme, diş açma ve parlatma becerisi öne çıkar.
Gerçek el emeğini seçmek
- Ürünün nerede, kim tarafından ve hangi malzemeyle yapıldığını sorun.
- Halıda düğüm, arka yüz, iplik ve onarım bilgisini; metalde ayar ve damgayı kontrol edin.
- El yapımı ile fabrikasyon ürünü aynı beklenti ve fiyatla değerlendirmeyin.
- Bakım talimatını ustadan alın ve üreticinin adını ürün hikâyesiyle birlikte saklayın.
Editör notu: Antika veya kültür varlığı niteliğindeki ürünlerin alım-satım ve yurt dışına çıkarılmasında özel mevzuat bulunabilir. Belgesiz tarihî eser satın alınmamalıdır.
