Vehbi Cem Aşkun 1909’da Sivas’ta doğdu. Öğretmenlik, şiir, yazarlık ve halk kültürü araştırmasını birlikte yürüten Aşkun, özellikle Sivas’ın sözlü ve yazılı mirasını belgeleyen eserleriyle tanındı. İlk öğrenimini ve ortaokul yıllarının bir bölümünü Sivas’ta geçirmesi, araştırdığı kültürü dışarıdan gözlemlemek yerine içinden tanımasına imkân verdi.
Sivas Folkloru’nun önemi
Aşkun’un folklor çalışmaları; gelenek, inanış, tören, halk hekimliği, oyun, türkü ve gündelik hayat gibi çok farklı alanlardan malzeme toplar. Bugün bazı yorumları ve sınıflandırmaları döneminin anlayışını yansıtsa da kaybolabilecek yerel bilgiyi kayda geçirmesi büyük değer taşır. Araştırmacılar bu eserleri hem veri kaynağı hem 20’nci yüzyıl ortası folklorculuğunun yöntemi olarak okuyabilir.
Folklor metninde kaynak kişinin, derleme yerinin ve tarihin belirtilmesi bilginin izlenebilirliğini artırır. Eski yayınlarda bu ayrıntı her zaman aynı düzeyde bulunmadığı için Aşkun’un aktardıkları başka saha ve arşiv kaynaklarıyla karşılaştırılmalıdır.
Şairler ve Sivas Kongresi
Aşkun, Sivas şairlerini bir araya getiren çalışmalarıyla edebiyat tarihine; Sivas Kongresi üzerine kitabıyla yakın tarih araştırmalarına katkı verdi. Böylece şehir kültürünü yalnız halk eğlencesi veya gelenek olarak değil şiir, siyaset ve tarih belgeleriyle bütünlüklü biçimde ele aldı.
Mirası nasıl kullanılmalı?
Vehbi Cem Aşkun 1979’da yaşamını yitirdi. Eserleri yerel haber, akademik araştırma ve kültür projeleri için güçlü başlangıç kaynaklarıdır; ancak doğrudan kopyalamak yerine veri doğrulanmalı, güncel dil ve etik ölçütlerle özgün anlatı kurulmalıdır. Kitapların telif ve baskı hakları ayrıca gözetilmelidir.
